Mijn pad naar authenticiteit

De kunst van het weglaten en het maken

In mijn blog van oktober jl. schreef ik over de mythe van originaliteit: het idee dat je als kunstenaar altijd iets moet maken dat nog nooit eerder is gedaan. Het is een gedachte die vaak meer druk legt dan dat ze inspireert. Het kan het creatieve proces zelfs verstikken voordat het echt begint. Want als alles 'nieuw' moet zijn, waar begin je dan nog? Voor mij is originaliteit niet het doel; echtheid wel. Maar wat betekent dat eigenlijk? Is het iets wat je vindt, iets wat je moet afdwingen, of groeit het langzaam terwijl je werkt? In deze blog wil ik je meenemen in mijn zoektocht naar wat dit voor mij betekent en hoe dit zichtbaar wordt in mijn werk.

Trouw blijven aan het gevoel

Voor mij gaat het om trouw blijven aan mezelf en mijn gevoel. Het klinkt simpel, maar in de praktijk is het een voortdurende oefening in het durven volgen van wat me raakt, ongeacht de verwachtingen van buitenaf. Het gaat niet om het doelbewust najagen van uniekheid of het geforceerd 'anders' willen zijn. Het gaat om het vertalen van mijn eigen ervaringen naar het papier.

Dit proces is er een van ontdekken, nadenken en keuzes maken, maar ook van mogen falen. Het is het zoeken naar het juiste evenwicht, het subtiele spel tussen licht en schaduw, en die ene lijn die alles kan veranderen. Soms is een kleur precies wat een werk nodig heeft, en soms is de meest eerlijke keuze juist om die kleur weg te laten. Elke keuze die ik maak, weerspiegelt een stukje van wie ik op dat moment ben. Het is een weergave van mijn innerlijke wereld, zonder filter.

Het ambacht als fundament

Dit wordt voor mij tastbaar in het maken zelf. Ik zie tekenen echt als een ambacht; een vak waarbij mijn handen en het materiaal de koers bepalen. In mijn werk betekent dat laag voor laag ontdekken wat klopt. Het is geen snelle truc; het gaat om het zorgvuldig afstemmen van materialen en aandacht geven aan de kleinste details. Het ambacht van tekenen is voor mij een manier om dicht bij mezelf te blijven.

Het is een zoektocht waarbij verschillende werelden samenkomen. Grafiet ontmoet pastel, of aquarel vloeit samen met bister. De weerstand van het papier en de vloeibaarheid van de inkt dwingen me om alert te blijven. Lijnen worden soms zacht en dromerig, dan weer scherp en direct. Ik geniet simpelweg van het tekenen op zich, van de geur van het pigment en de textuur van het papier. Door het materiaal te volgen en tegelijkertijd te sturen, ontstaat werk dat niet alleen mijn vakmanschap laat zien, maar ook mijn eigen verhaal vertelt en wat er binnenin mij leeft.

De dialoog met het materiaal

Wat je kiest om mee te werken, zegt veel over hoe je de wereld ervaart. Mijn materiaalkeuze - grafiet, pastel, bister en conté - vormt een taal die mijn innerlijke wereld vertaalt naar beelden. Deze materialen hebben allemaal hun eigen karakter. Bister heeft een prachtige, aardse eigenwijsheid, het vloeit waar het heen wil en dwingt me om los te laten. Grafiet daarentegen biedt de controle van de scherpe lijn, de mogelijkheid om heel precies te zijn.

Het combineren van deze materialen laat onverwachte details ontstaan. Een zachte aanraking van pastelkrijt kan een subtiele emotie uitlichten, terwijl een donkere grafietlijn de intensiteit van een gevoel versterkt. Het proces wordt zo een dialoog. Ik begin met een idee, maar het materiaal antwoordt. Soms neemt het papier de inkt niet aan zoals ik dacht, of mengt een kleur zich op een manier die ik niet had voorzien. Op die momenten moet ik beslissen: stuur ik bij, of volg ik wat er gebeurt? In die beslissingen, in dat 'sturen en volgen', daar zit de kern van het maken. Het is een constante wisselwerking tussen mijn hand, mijn gevoel en het beeld dat langzaam ontstaat.

De ruis van de buitenwereld

Toch is het niet altijd makkelijk om je eigen koers te varen. We leven in een wereld vol afleiding. De constante stroom van beelden op sociale media kan het moeilijk maken om bij jezelf te blijven. Je ziet trends voorbij komen, succesvolle stijlen van anderen, en de druk om 'op te vallen' is altijd aanwezig. Het is verleidelijk om jezelf te vergelijken of te meten aan de reacties van anderen.

In die momenten herinner ik mezelf eraan dat alles begint bij eerlijk zijn tegen mezelf. Niet alles wat ik maak hoeft perfect te zijn, en niet alles hoeft door iedereen mooi gevonden te worden. Het gaat erom dat het werk mijn waarheid draagt. Het moet een echo zijn van wie ik ben op dat moment. Als ik probeer te maken wat 'verwacht' wordt, verlies ik het plezier in het ambacht. Dan gaat de ziel uit mijn werk. De moed om te maken wat voor mij waar is, ongeacht de trends, is wat het werk uiteindelijk kracht geeft.

Ruimte voor groei

Wie je bent is geen vaststaand iets, het beweegt mee met hoe je je ontwikkelt. Het pad is dynamisch. Nieuwe inzichten, ervaringen en ontmoetingen brengen je op andere manieren in contact met jezelf en met je materiaal. Wie ik vorig jaar was, is niet wie ik nu ben, en dat zie je terug in mijn tekeningen. Soms verschuiven technieken, worden composities soberder of juist complexer.

Het is een proces van nieuwsgierigheid. Je eigen stijl betekent ook dat je niet star blijft vasthouden aan wat je eenmaal hebt ontdekt. Je moet jezelf de ruimte geven om te groeien. Soms ontstaat er door een 'fout' of een onverwacht experiment iets dat veel dichter bij de kern ligt dan een gepland werk. Het is de kunst van het luisteren naar het werk zelf.

De ontdekkingsreis gaat verder

Elk werk, elke lijn en elke keuze brengt me een stap verder op mijn ontdekkingsreis. Door laag na laag te werken, in lijnen en tinten, ontstaan beelden die trouw zijn aan mijzelf. In elk werk herken ik flarden van mijn eigen ervaringen of momenten van verstilling.

Authenticiteit is geen eindstation, maar een continu en dynamisch proces. Het groeit met me mee in de keuzes die ik maak, trouw aan wat ik vanbinnen voel. Het is een voortdurende beweging van luisteren, observeren en vertrouwen op mijn eigen inzichten en het loslaten van perfectie. Het is in die beweging, in het durven volgen van mijn gevoel, dat ik het meest mezelf ben. In mijn werk, en in het leven.

Liefs,

Kaat